W tym artykule:
Co dokładnie weszło w życie 4 sierpnia?
Tego dnia zaczęły obowiązywać dwa akty prawne naraz. Pierwszy to rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 lipca 2026 roku w sprawie maksymalnych sum ubezpieczenia dla upraw wierzby do wyplatania i traw nasiennych na 2026 rok. Zostało ogłoszone 30 lipca w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1020.
Drugi to sama nowelizacja ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Ustawa z 11 czerwca 2026 roku została ogłoszona 20 lipca pod pozycją 965. Weszła w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, czyli dokładnie 4 sierpnia.
Rozporządzenie nie pojawiło się przypadkiem. To wykonanie art. 3 nowelizacji, który zobowiązał ministra do określenia tych sum w terminie do 31 lipca 2026 roku.
Ile wynoszą nowe maksymalne sumy ubezpieczenia?
Rozporządzenie ustala dwie kwoty na 1 hektar uprawy w 2026 roku:
- 60 000 zł dla wierzby do wyplatania,
- 30 000 zł dla traw nasiennych.
To uprawy, które nowelizacja dopisała do katalogu objętego dopłatami z budżetu państwa. Dla nich ustawa przewiduje w 2026 roku dopłatę w wysokości 65 procent składki do 1 hektara uprawy.
Warto od razu rozwiać nieporozumienie, które krąży po branżowych serwisach. Nowe rozporządzenie nie zmienia limitów dla pozostałych upraw. Te zostały ustalone wcześniej, rozporządzeniem z 24 listopada 2025 roku, i obowiązują na cały 2026 rok. Dla porównania wynoszą one 16 300 zł za hektar zbóż, 12 700 zł dla kukurydzy, 13 000 zł dla rzepaku i rzepiku, 63 100 zł dla ziemniaków, 20 600 zł dla buraków cukrowych, 171 900 zł dla drzew i krzewów owocowych, 105 100 zł dla truskawek oraz 340 500 zł dla warzyw gruntowych.
Czy maksymalna suma to gwarantowane odszkodowanie?
Nie i to najczęstszy błąd w czytaniu tych przepisów. Maksymalna suma ubezpieczenia to górny pułap, jaki można przyjąć w umowie dla jednego hektara. Nie jest to kwota dopłaty ani kwota, którą ubezpieczyciel wypłaci po szkodzie.
Odszkodowanie liczy się od rozmiaru rzeczywistej szkody i według zasad zapisanych w umowie. Suma ubezpieczenia wyznacza tylko sufit odpowiedzialności.
Przykład
Rolnik uprawia 5 hektarów wierzby do wyplatania. W umowie może przyjąć sumę ubezpieczenia najwyżej 300 000 zł, czyli pięć razy po 60 000 zł. Gdy grad zniszczy część plantacji, ubezpieczyciel wyliczy odszkodowanie od wielkości szkody, a nie wypłaci całej sumy. Do składki dopisze się natomiast dopłata z budżetu państwa.
Co zaczyna działać dopiero 1 września?
Nowelizacja weszła w życie etapami i to jest jej najbardziej mylący element. Część przepisów, w tym rozszerzenie katalogu upraw, nowe zasady liczenia dopłat i nowe zasady pomniejszania odszkodowania, zaczyna obowiązywać dopiero 1 września 2026 roku.
Od tej daty limit stawki taryfowej, przy którym przysługuje dopłata do 65 procent składki, wynosi 15 procent sumy ubezpieczenia dla większości upraw. Dla tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych oraz truskawek jest to 25 procent. Dla zwierząt gospodarskich pozostaje 0,5 procent sumy ubezpieczenia. Odszkodowanie będzie pomniejszane o nie mniej niż 10 procent i nie więcej niż 35 procent sumy ubezpieczenia, zależnie od tego, co strony zapiszą w umowie.
Ważne informacje
Kalendarz zmian wygląda tak. 4 sierpnia 2026 – weszły w życie maksymalne sumy dla wierzby do wyplatania i traw nasiennych oraz obowiązek przechowywania umów przez zakłady ubezpieczeń przez 10 lat. 1 września 2026 – rusza rozszerzony katalog upraw, nowe zasady dopłat i nowe zasady pomniejszania odszkodowania. W ciągu 60 dni od wejścia ustawy w życie zakłady ubezpieczeń mają przedstawić ministrowi zaktualizowane oferty ubezpieczenia upraw i zwierząt.
Jest jeszcze jeden warunek. Ustawa uzależnia stosowanie części przepisów, w tym tych o rozszerzonym katalogu upraw i o zasadach dopłat, od ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej w sprawie zmian programu pomocy. Zanim podpiszesz umowę na nową uprawę, potwierdź u ubezpieczyciela, że dopłata jest już dostępna.
Co powinien zrobić rolnik teraz?
Jeśli uprawiasz wierzbę do wyplatania albo trawy nasienne, na razie znasz limit, ale nie znasz jeszcze ofert. Zakłady ubezpieczeń dopiero aktualizują umowy z ministerstwem, więc konkretne stawki będą się pojawiać w kolejnych tygodniach.
- Sprawdź, kiedy kończy się Twoja obecna polisa. Jeśli wypada to przed 1 września, nowe zasady dopłat obejmą dopiero kolejną umowę.
- Zapytaj agenta wprost o dwie rzeczy: jaka stawka taryfowa wychodzi na Twoją uprawę i czy mieści się w limicie uprawniającym do dopłaty.
- Pamiętaj o obowiązku, który się nie zmienił. Rolnik pobierający dopłaty bezpośrednie musi ubezpieczyć co najmniej połowę powierzchni upraw od co najmniej jednego z ryzyk wskazanych w ustawie.
- Porównaj oferty kilku towarzystw. Przy tych samych limitach ustawowych składki potrafią się różnić.
Jak w praktyce działa dofinansowanie składki i jakie ryzyka obejmuje, opisaliśmy szczegółowo w poradniku o tym, jak działa ubezpieczenie upraw z dopłatą państwa.
Porada eksperta
Nie czekaj z pytaniem do ostatniego tygodnia przed siewem czy zbiorem. Przy nowych uprawach w katalogu pierwsze oferty bywają ostrożne, a różnice w stawkach między towarzystwami są największe właśnie na starcie. W Carelius porównujemy warunki w kilkudziesięciu towarzystwach i sprawdzamy, czy stawka mieści się w limicie uprawniającym do dopłaty. Bez tego rachunek potrafi wyjść zupełnie inaczej, niż wynikałoby z samego limitu.
Podsumowanie
Od 4 sierpnia 2026 roku znamy maksymalne sumy ubezpieczenia dla dwóch nowych upraw: 60 000 zł za hektar wierzby do wyplatania i 30 000 zł za hektar traw nasiennych. Dopłata do składki w 2026 roku wynosi dla nich 65 procent. Limity dla zbóż, warzyw czy sadów pozostają takie, jak ustalono je jesienią 2025 roku.
Reszta zmian, w tym nowe zasady liczenia dopłat, zaczyna działać 1 września, a stosowanie części przepisów ustawa uzależnia od pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej. Jeśli chcesz sprawdzić, co to znaczy dla Twojego gospodarstwa i jakie warunki są dziś realnie dostępne, skontaktuj się z nami albo zobacz nasz zakres ubezpieczeń dla rolnictwa.
