Formuła all risk (z ang. “wszystkie ryzyka”) opiera się na konstrukcji prawnej tzw. negatywnego katalogu ryzyk. Oznacza to, że OWU nie wymienia zdarzeń objętych ochroną, lecz wskazuje wyłącznie zdarzenia wyłączone z ochrony. Wszystko, co nie zostało wyłączone, podlega ubezpieczeniu – co istotnie odwraca ciężar dowodu w postępowaniu likwidacyjnym.
Mechanizm odwrócenia ciężaru dowodu
W polisie all risk to ubezpieczyciel musi wykazać, że konkretne zdarzenie mieści się w katalogu wyłączeń. W formule ryzyk nazwanych ciężar dowodu spoczywa na ubezpieczonym, który musi udowodnić, że szkoda nastąpiła wskutek zdarzenia wymienionego w polisie. Ta różnica ma fundamentalne znaczenie procesowe – w sytuacjach niejasnych co do przyczyny szkody (np. nagłe uszkodzenie urządzenia o nieznanej genezie) all risk zapewnia szerszą ochronę.
Typowe wyłączenia
Mimo szerokiego zakresu, polisy all risk zawierają standardowy katalog wyłączeń:
- działania wojenne, terroryzm, zamieszki, strajki
- zdarzenia jądrowe i skażenia radioaktywne
- działanie energii promieniowania
- zużycie naturalne, korozja, erozja, zagrzybienie
- wady ukryte mienia, błędy konstrukcyjne i projektowe
- szkody elektryczne i elektroniczne (często osobny sublimit)
- straty pośrednie, utrata zysku (chyba że objęte BI)
- rażące niedbalstwo i wina umyślna ubezpieczonego
Zastosowanie all risk w praktyce
Formuła all risk dominuje w ubezpieczeniach korporacyjnych mienia o wysokiej wartości – zakładów produkcyjnych, magazynów, biurowców, sprzętu elektronicznego (CPM, EEI), a także w polisach CAR (Contractor’s All Risks) i EAR (Erection All Risks) dla projektów budowlano-montażowych. W segmencie indywidualnym all risk pojawia się jako rozszerzenie polis mieszkaniowych premium oraz w ubezpieczeniach AC dla pojazdów.
Wpływ all risk na składkę
Składka w polisie all risk jest istotnie wyższa niż w polisie ryzyk nazwanych – zwykle o 20-50%, w zależności od rodzaju mienia, branży i historii szkodowości. Różnica ta odzwierciedla szersze ekspozycje ubezpieczyciela i większe prawdopodobieństwo wypłaty odszkodowania w sytuacjach niejednoznacznych.
Warto wiedzieć
- All risk nie oznacza ochrony nieograniczonej - liczba i zakres wyłączeń decydują o realnej szerokości ochrony, dlatego porównywanie polis wyłącznie po nazwie formuły jest mylące.
- Niektóre OWU stosują tzw. mieszany model, w którym podstawowe ryzyka podlegają formule all risk, a ryzyka dodatkowe (np. powódź, kradzież) są objęte w formule ryzyk nazwanych.
- W polisach all risk szczególnie istotna jest definicja szkody nagłej i niespodziewanej - wykluczenie szkód stopniowych jest standardem, ale granica między nimi bywa sporna.
- Klauzula wad ukrytych może zostać wykupiona za dodatkową składkę i znacząco rozszerza ochronę o ryzyka konstrukcyjne.
- Formuła all risk nie zwalnia ubezpieczonego z obowiązku zachowania należytej staranności - rażące niedbalstwo nadal wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela.
Firma ubezpieczyła park maszynowy w formule all risk na sumę 2 000 000 zł.
Jedna z maszyn uległa awarii wskutek nagłego pęknięcia tłoka o nieustalonej przyczynie.
W formule ryzyk nazwanych (obejmującej pożar, zalanie, kradzież) szkoda nie podlegałaby pokryciu.
W formule all risk ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie w wysokości 85 000 zł, ponieważ awaria nie mieściła się w żadnym z wyłączeń OWU.
