Koszty obrony prawnej to pieniądze potrzebne, by bronić się przed cudzym roszczeniem lub dochodzić swojego. Obejmują honorarium adwokata, opłaty sądowe, koszty biegłych i tłumaczeń. W polisach majątkowych pojawiają się w dwóch rolach. Raz jako dodatek do ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, raz jako samodzielny przedmiot ochrony w polisie prawnej.
Koszty obrony w polisie OC
W ubezpieczeniu OC ubezpieczyciel broni interesu sprawcy, bo to on ostatecznie płaci ewentualne odszkodowanie. Pokrywa więc koszty rzeczoznawców i pełnomocnika, gdy roszczenie poszkodowanego jest sporne lub zawyżone. Wydatki te liczą się zwykle do sumy gwarancyjnej, więc wysokie koszty procesu zmniejszają środki na samo odszkodowanie.
Podstawą jest tu obowiązek ubezpieczyciela do zapłaty odszkodowania za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej (art. 822 § 1 KC). Część OWU traktuje koszty obrony jako limit dodatkowy ponad sumę gwarancyjną, co jest korzystniejsze dla ubezpieczonego.
Koszty obrony w ubezpieczeniu ochrony prawnej
W ubezpieczeniu ochrony prawnej koszty obrony nie są dodatkiem, lecz głównym świadczeniem. Polisa finansuje prawnika również wtedy, gdy ubezpieczony jest stroną aktywną, na przykład dochodzi naprawienia szkody. Działa to także w sprawach, w których OC w ogóle nie wchodzi w grę.
- Honorarium adwokata lub radcy prawnego do limitu z umowy.
- Opłaty sądowe, koszty biegłych, mediacji i tłumaczeń.
- Koszty strony przeciwnej, jeśli sąd je zasądzi od ubezpieczonego.
Różnica względem OC zawodowego
Koszty obrony przy OC zawodowym chronią przed roszczeniami związanymi z błędem w pracy. Ubezpieczenie ochrony prawnej jest szersze i obejmuje także spory osobiste czy konsumenckie. W praktyce firma łączy oba rozwiązania, by mieć pełne pokrycie zarówno odpowiedzialności, jak i kosztów sporu.
Warto wiedzieć
- W wielu OWU koszty obrony pomniejszają sumę gwarancyjną, więc długi proces może wyczerpać środki na odszkodowanie.
- Ubezpieczenie ochrony prawnej często ma okres karencji, w którym spory powstałe na początku umowy nie są objęte ochroną.
- Polisa prawna zwykle wymaga akceptacji wyboru prawnika przez ubezpieczyciela lub korzystania z jego sieci kancelarii.
- Koszty obrony w sprawach karnych bywają pokrywane tylko, gdy postępowanie zakończy się uniewinnieniem lub umorzeniem.
- Rażące niedbalstwo lub działanie umyślne ubezpieczonego może wyłączyć pokrycie kosztów obrony.
- Sprawy o najniższej wartości przedmiotu sporu często nie są obejmowane ochroną z uwagi na próg minimalny w OWU.
Przedsiębiorca z OC zawodowym został pozwany przez klienta o 120 000 zł za rzekomy błąd projektowy. Ubezpieczyciel uznał roszczenie za zawyżone i podjął obronę.
Proces trwał dwa lata. Honorarium pełnomocnika, opinie dwóch biegłych i opłaty wyniosły łącznie 28 000 zł. Sąd zasądził od przedsiębiorcy jedynie 30 000 zł odszkodowania.
Ponieważ OWU liczyło koszty obrony ponad sumę gwarancyjną, ubezpieczyciel pokrył i 30 000 zł odszkodowania, i 28 000 zł kosztów. Gdyby koszty mieściły się w sumie gwarancyjnej wynoszącej 50 000 zł, na samo odszkodowanie zostałoby tylko 22 000 zł, a resztę dopłaciłby przedsiębiorca.
