CAR i EAR chronią inwestycję przez cały czas jej realizacji. Plac budowy to miejsce wysokiego ryzyka, gdzie łatwo o pożar, zalanie, zawalenie czy uszkodzenie sprzętu. Te ubezpieczenia działają w formule od wszystkich ryzyk (all risks). Oznacza to, że chronią przed każdą nagłą i nieprzewidzianą szkodą, poza zdarzeniami wyraźnie wyłączonymi w umowie.
Różnica między CAR a EAR
CAR i EAR różnią się przedmiotem ochrony. CAR (Contractors All Risks) dotyczy prac budowlanych, gdzie dominują roboty ziemne i konstrukcyjne. EAR (Erection All Risks) dotyczy montażu maszyn, instalacji i urządzeń technicznych. W praktyce duże inwestycje, na przykład budowa fabryki z linią produkcyjną, łączą oba zakresy w jednej polisie.
Mechanizm all risks odróżnia te polisy od ubezpieczeń opartych na ryzykach nazwanych. Tu nie trzeba udowadniać, że dane zdarzenie jest wymienione w umowie. Ciężar dowodu odwraca się, bo to ubezpieczyciel musi wykazać wyłączenie odpowiedzialności.
Co obejmuje ochrona
Polisa CAR/EAR składa się zwykle z dwóch sekcji. Pierwsza chroni mienie, druga odpowiedzialność cywilną.
- Sekcja I – szkody materialne w obiekcie, materiałach i konstrukcji w budowie.
- Sekcja II – odpowiedzialność cywilna wobec osób trzecich za szkody na placu budowy.
- Klauzule dodatkowe – sprzęt budowlany, zaplecze, koszty uprzątnięcia, okres konserwacji.
Suma ubezpieczenia w sekcji mienia odpowiada pełnej wartości kontraktu. Zbyt niska suma ubezpieczenia prowadzi do niedoubezpieczenia i proporcjonalnego cięcia odszkodowania.
Kto zawiera polisę
Polisę zawiera inwestor lub generalny wykonawca. Często obejmuje ona wszystkich uczestników budowy jako współubezpieczonych. Dzięki temu podwykonawcy też są chronieni i ogranicza się spory regresowe. Banki finansujące inwestycję często wymagają takiej polisy z cesją ubezpieczenia na swoją rzecz.
Warto wiedzieć
- Polisy CAR/EAR zawsze wyłączają szkody wynikłe z błędów projektowych, choć część z nich można objąć klauzulą DE (Design Error) z różnym zakresem.
- Kary umowne i straty z opóźnienia oddania inwestycji nie są objęte sekcją mienia, a wymagają osobnej polisy ALOP/DSU.
- Okres ochrony obejmuje fazę budowy, próby rozruchowe oraz tak zwany okres konserwacji, który trzeba osobno ustalić.
- Zwykłe zużycie, korozja i wady materiałowe są wyłączone, bo nie są nagłym i nieprzewidzianym zdarzeniem.
- Szkody w częściach dotkniętych wadą bywają wyłączone, podczas gdy szkody, które ta wada spowodowała w innych elementach, mogą być objęte.
- Roboty prowadzone bez wymaganych pozwoleń lub niezgodnie ze sztuką budowlaną mogą skutkować odmową wypłaty.
Generalny wykonawca buduje halę magazynową o wartości kontraktu 5 000 000 zł. Wykupił polisę CAR z sumą ubezpieczenia równą wartości kontraktu i franszyzą redukcyjną 20 000 zł na szkodę.
W trakcie prac doszło do silnej nawałnicy. Wiatr uszkodził częściowo wzniesioną konstrukcję dachu oraz zmagazynowane na placu materiały. Rzeczoznawca wycenił szkodę na 400 000 zł.
Ubezpieczyciel uznał zdarzenie za nagłe i nieprzewidziane, więc objęte formułą all risks. Wypłacił 400 000 zł pomniejszone o franszyzę 20 000 zł, czyli 380 000 zł. Pozwoliło to odbudować konstrukcję bez naruszania budżetu inwestycji. Gdyby suma ubezpieczenia była zaniżona do 3 000 000 zł, odszkodowanie zostałoby proporcjonalnie obcięte z tytułu niedoubezpieczenia.
