Suma ubezpieczenia wyznacza maksymalną kwotę, do której ubezpieczyciel zobowiązuje się świadczyć w ramach zawartej umowy. W ubezpieczeniach majątkowych powinna odpowiadać wartości ubezpieczanego mienia, zaś w ubezpieczeniach osobowych jest ustalana umownie i odzwierciedla poziom ochrony, jaki strony uznają za adekwatny.
W ubezpieczeniach majątkowych kluczowe znaczenie ma relacja sumy ubezpieczenia do rzeczywistej wartości ubezpieczonego mienia.
Wyróżnia się trzy sytuacje:
- Ubezpieczenie równowartościowe
- Nadubezpieczenie
- Niedoubezpieczenie
Limity odpowiedzialności ubezpieczyciela
W ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej stosuje się pojęcie sumy gwarancyjnej – limitu na jedno i wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia. W OC komunikacyjnym sumy gwarancyjne są ustawowo określone odrębnie dla szkód osobowych i szkód rzeczowych, a ich wysokość wynika z implementacji dyrektyw unijnych. Sumy gwarancyjne w OC komunikacyjnym należą do jednych z najwyższych na rynku ubezpieczeniowym.
W ubezpieczeniach na życie i NNW suma ubezpieczenia ma charakter kwoty umówionej (abstrakcyjnej) – wypłacana jest w pełnej wysokości po ziszczeniu się warunków wskazanych w umowie, niezależnie od rzeczywistej wartości szkody. Wynika to z faktu, że życie i zdrowie nie podlegają wycenie rynkowej.
Waloryzacja sumy ubezpieczenia
Dla zachowania adekwatnej ochrony w długoterminowych umowach majątkowych stosuje się waloryzację sumy ubezpieczenia – automatyczne podwyższanie jej wartości o wskaźnik inflacji lub wzrost cen w branży budowlanej, z odpowiadającą temu korektą składki.
Warto wiedzieć
- Po wypłacie odszkodowania suma ubezpieczenia może ulec konsumpcji (zmniejszeniu) - kolejne szkody w tym samym okresie będą pokrywane do pozostałego
- limitu. Wiele OWU przewiduje możliwość doubezpieczenia po szkodzie za dodatkową składką.
- Ubezpieczenie na pierwsze ryzyko zwalnia z zasady proporcji - odszkodowanie wypłacane jest do wysokości szkody, nie wyższej niż suma ubezpieczenia, bez względu na faktyczną wartość całego mienia.
- W OC w życiu prywatnym suma gwarancyjna powinna uwzględniać możliwe szkody osobowe (koszty leczenia, renty, zadośćuczynienie) - sumy niskie mogą okazać się niewystarczające w przypadku poważnego wypadku.
- Sumy ubezpieczenia mogą być wyrażone w walutach obcych - w takim przypadku ryzyko walutowe może obciążać ubezpieczającego.
- W ubezpieczeniach grupowych suma ubezpieczenia bywa powiązana z wynagrodzeniem ubezpieczonego (np. 12-krotność wynagrodzenia) lub ustalona kwotowo jednolicie dla wszystkich członków grupy.
