Wniosek ubezpieczeniowy z prawnego punktu widzenia stanowi ofertę zawarcia umowy ubezpieczenia w rozumieniu art. 66 KC. Składa go ubezpieczający, a jego przyjęcie przez ubezpieczyciela prowadzi do zawarcia umowy. Wniosek pełni dwie funkcje: oświadczeniową (zawiera wolę zawarcia umowy o określonej treści) oraz informacyjną (dostarcza ubezpieczycielowi danych do oceny ryzyka i kalkulacji składki).
Treść wniosku
Standardowy wniosek ubezpieczeniowy zawiera dane identyfikujące ubezpieczającego i ubezpieczonego, opis przedmiotu ubezpieczenia, wnioskowany zakres ochrony oraz odpowiedzi na pytania ankietowe dotyczące ryzyka.
W zależności od produktu są to:
- w komunikacyjnych – dane pojazdu, historia szkodowa, sposób użytkowania
- w majątkowych – opis nieruchomości, zabezpieczeń, wartości mienia
- w życiowych – dane medyczne, wykonywany zawód, uprawiane sporty
- w OC zawodowym – opis działalności, doświadczenie, historia roszczeń
Skutki podania nieprawdziwych informacji
Obowiązek udzielenia ubezpieczycielowi prawdziwych odpowiedzi na pytania we wniosku wynika z art. 815 § 1 KC. Naruszenie tego obowiązku rodzi poważne konsekwencje na podstawie art. 815 § 3 KC – ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które wskutek niedopełnienia obowiązku nie zostały podane do jego wiadomości, jeśli pozostają one w związku przyczynowym ze szkodą.
Warto wiedzieć
- Wniosek nie jest jeszcze umową ubezpieczenia - dopóki ubezpieczyciel nie potwierdzi zawarcia umowy (najczęściej polisą), ochrona nie obowiązuje.
- Milczenie ubezpieczyciela nie oznacza akceptacji wniosku - w obrocie konsumenckim umowa zawiera się dopiero po jej potwierdzeniu, a obowiązują tu reguły z art. 811 KC dotyczące rozbieżności pomiędzy treścią oferty a polisy.
- Wniosek może być złożony w formie elektronicznej, pisemnej lub ustnej (przez telefon) - każda forma rodzi pełne skutki prawne, w tym odpowiedzialność za prawdziwość danych.
- Pytania we wniosku, na które ubezpieczyciel nie zapytał, nie obciążają ubezpieczającego - obowiązek informacyjny dotyczy tylko okoliczności objętych pytaniami.
- W praktyce dystrybucji elektronicznej granica między wnioskiem a kalkulatorem składki bywa zatarta - wypełnienie kalkulatora w trybie zakupowym jest traktowane jako wniosek z momentem kliknięcia akceptacji.
