Ubezpieczenie na życie pod kredyt hipoteczny – co wymusza bank

Czego bank może wymagać przy kredycie hipotecznym?

Przy kredycie hipotecznym jedno ubezpieczenie jest w praktyce zawsze obowiązkowe. To ubezpieczenie nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych, z cesją praw na bank. Nieruchomość stanowi zabezpieczenie kredytu, więc bank chce mieć pewność, że po pożarze czy nawałnicy będzie z czego odtworzyć jej wartość. Warto przy tym uważać na zakres najtańszych polis zawieranych tylko pod cesję. O typowych pułapkach piszemy w poradzie o wyłączeniach w ubezpieczeniu mieszkania.

Ubezpieczenie na życie to inna kategoria. Żaden przepis nie nakazuje go wprost. Bank może jednak uzależnić od niego udzielenie kredytu albo zaproponować w zamian lepsze warunki, najczęściej niższą marżę. Pozwala mu na to ustawa o kredycie hipotecznym z 2017 r. Zgodnie z jej art. 9 kredytodawca może wymagać zawarcia umowy ubezpieczenia oraz cesji, czyli przelewu praw ze świadczenia na bank.

W praktyce wymóg polisy na życie pojawia się najczęściej, gdy:

• kredyt bierze jedna osoba i cały ciężar spłaty spoczywa na niej,
• spłata ostatnich rat przypada po przejściu kredytobiorcy na emeryturę,
• dochody pary opierają się głównie na zarobkach jednego z kredytobiorców,
• bank oferuje niższą marżę w zamian za dodatkowe zabezpieczenie.

Polisa z banku czy własna z rynku?

Polisa proponowana przy podpisywaniu umowy kredytowej jest wygodna. Podpisujesz wszystko w jednym okienku, a składka bywa doliczana do raty. Ta wygoda ma jednak swoją cenę. Ubezpieczenia oferowane przez banki to często umowy grupowe z uproszczoną ankietą, węższym zakresem i bez możliwości dopasowania do własnej sytuacji. Porównywalna polisa indywidualna z rynku bywa tańsza albo za te same pieniądze chroni szerzej.

Masz prawo przynieść własną polisę. Ustawa o kredycie hipotecznym zobowiązuje bank, by poinformował Cię o możliwości wyboru oferty dowolnego ubezpieczyciela. Warunek jest jeden: polisa musi odpowiadać minimalnemu zakresowi ubezpieczenia akceptowanemu przez bank. W praktyce dostajesz od banku listę warunków, m.in. wymaganą sumę, zakres ochrony i zgodę na cesję. Z taką listą można spokojnie porównywać oferty na rynku.

Suma malejąca czy suma stała?

Polisy pod kredyt występują w dwóch wariantach. Pierwszy to suma malejąca. Suma ubezpieczenia spada wraz z saldem kredytu, zgodnie z harmonogramem spłaty. Składka jest niższa, bo ubezpieczyciel z każdym rokiem odpowiada za mniejszą kwotę. Taka polisa chroni dokładnie jedno: spłatę kredytu.

Drugi wariant to suma stała. Przez cały okres umowy obowiązuje ta sama kwota. Składka jest wyższa, ale cesja obejmuje tylko aktualne zadłużenie. Wszystko ponad saldo kredytu trafia do uposażonych, czyli najczęściej do rodziny. Taka polisa zabezpiecza nie tylko bank, ale też bliskich.

Któremu wariantowi dać pierwszeństwo? Jeśli budżet jest napięty, a celem jest tylko spełnienie warunku banku, suma malejąca wystarczy. Jeśli polisa ma też realnie chronić rodzinę, warto policzyć pełną potrzebną kwotę. Podpowiadamy, ile powinna wynosić suma ubezpieczenia na życie oraz jak dobrać sumę do sytuacji rodziny.

Na co uważać przed podpisaniem polisy pod kredyt?

Wyłączenia i karencje

Polisa pod kredyt podlega tym samym regułom co każde ubezpieczenie na życie. W ogólnych warunkach znajdziesz wyłączenia, na przykład skutki uprawiania sportów wysokiego ryzyka czy zdarzenia związane ze spożyciem alkoholu. Część zdarzeń obejmuje karencja, czyli okres tuż po zawarciu umowy, w którym ochrona jeszcze nie działa. OWU warto przeczytać przed podpisaniem, a nie dopiero przy szkodzie.

Ankieta medyczna

Na pytania o zdrowie odpowiadaj zgodnie z prawdą. Zatajenie choroby może skończyć się odmową wypłaty, a wtedy kredyt spada na rodzinę mimo opłacanych składek. Z art. 834 kodeksu cywilnego wynika, że po trzech latach od zawarcia umowy ubezpieczyciel nie może już podnosić zarzutu podania nieprawdziwych informacji. Przez pierwsze trzy lata, gdy saldo kredytu jest najwyższe, ryzyko odmowy jest jednak realne.

Kredyt we dwoje

Gdy kredyt bierze para, bank zwykle chce ochrony przynajmniej tej osoby, której dochody mają największy udział w zdolności kredytowej. Sumę można też podzielić na dwie polisy, na przykład po połowie albo proporcjonalnie do zarobków. Zwróć uwagę na jedno. Jeśli suma przypadająca na jednego z kredytobiorców pokrywa tylko część salda, po jego śmierci reszta kredytu zostaje na drugiej osobie.

Co dzieje się z polisą po spłacie albo nadpłacie kredytu?

Po całkowitej spłacie kredytu cesja wygasa, a bank przestaje być uprawniony do świadczenia. Polisa indywidualna nie kończy się przez to automatycznie. Możesz ją utrzymać i wskazać nowych uposażonych, najczęściej rodzinę. Ochrona zostaje, choć pierwotny powód jej zakupu zniknął. Ubezpieczenie grupowe zawarte za pośrednictwem banku działa inaczej i zwykle kończy się razem z kredytem.

Przy nadpłacie saldo spada szybciej niż w pierwotnym harmonogramie. Suma malejąca liczona według starego harmonogramu robi się wtedy wyższa niż faktyczne zadłużenie. To akurat działa na korzyść uposażonych, bo nadwyżka ponad saldo trafia do nich, nie do banku. Po większej nadpłacie albo refinansowaniu warto jednak przejrzeć polisę i cesję. Przy przenosinach kredytu do innego banku cesję trzeba przepisać na nowego kredytodawcę.

Podsumowanie

Przy kredycie hipotecznym obowiązkowe jest ubezpieczenie nieruchomości z cesją na bank. Polisy na życie żaden przepis nie nakazuje, ale bank może od niej uzależnić udzielenie kredytu albo niższą marżę. Nie może za to narzucić konkretnego ubezpieczyciela. Własna polisa spełniająca minimalny zakres banku często wygrywa z bankową ceną i zakresem. Suma malejąca zabezpiecza spłatę kredytu, suma stała chroni też rodzinę. Po spłacie cesja wygasa i polisę warto przekierować na bliskich.

Dostaliście z banku warunki ubezpieczenia do kredytu? Skontaktujcie się z nami. Sprawdzimy, która polisa je spełnia bez przepłacania, i pokażemy różnice w zakresie czarno na białym.