W tym artykule:
Ubezpieczenie samochodu w leasingu – kto jest właścicielem i kto płaci?
Właścicielem auta przez cały czas trwania leasingu jest leasingodawca. Składkę w praktyce zawsze płaci firma, która z auta korzysta, bez względu na to, kto podpisał polisę. Tak opisuje to Rzecznik Finansowy w opracowaniu o leasingu z lutego 2025 r.
Pieniądze płyną jedną z dwóch dróg. Gdy auto ubezpiecza leasingodawca, sam opłaca polisę, a potem przenosi jej koszt na Ciebie refakturą. Gdy za jego zgodą kupujesz polisę sam, płacisz bezpośrednio towarzystwu.
Na polisie AC występują dwie role. Ubezpieczony to ten, czyj majątek chroni umowa. Tu zawsze jest nim leasingodawca jako właściciel. Ubezpieczający zawiera umowę i płaci składkę. Może nim być leasingodawca albo Twoja firma. Kodeks cywilny nie przesądza, kto ponosi koszt ubezpieczenia, tylko zostawia to umowie leasingu. Jeśli umowa każe Ci płacić za ochronę auta od utraty i nie dodaje nic więcej, chodzi o składkę na ogólnie przyjętych warunkach (art. 7096 k.c.).
Skoro auto należy do leasingodawcy, to on ustala, jak ma być chronione. Z mocy ustawy obowiązkowe jest tylko OC. AC jest dobrowolne, ale w leasingu wymaga go leasingodawca jako zabezpieczenia. Zasady zapisuje w umowie i w ogólnych warunkach umowy leasingu (OWUL). Przy nowych i droższych autach leasingodawcy wymagają zazwyczaj pełnej ochrony. Zwykle chodzi o:
- OC i AC przez cały okres umowy, często w wyższym wariancie AC,
- sumę ubezpieczenia AC nie niższą niż wartość auta,
- czasem stałą sumę ubezpieczenia, która nie spada w trakcie roku polisy,
- cesję praw z polisy AC na leasingodawcę,
- naprawy w autoryzowanym serwisie (ASO), jeśli przewiduje to umowa.
Polisa z pakietu leasingodawcy czy własna – co wybrać?
Pakiet leasingodawcy jest wygodniejszy, a polisa własna bywa tańsza. Własną możesz jednak kupić tylko za zgodą leasingodawcy i w zakresie, który on zaakceptuje.
W pakiecie leasingodawca wybiera towarzystwo i zakres, a Ty nie musisz dostarczać mu polisy ani potwierdzeń zapłaty. Składkę liczy się według taryf ustalonych dla tego leasingodawcy. Według Rzecznika Finansowego towarzystwo bierze przy tym zwykle pod uwagę szkodowość całego leasingodawcy.
Polisę własną kupujesz w wybranym przez siebie towarzystwie. Przy podobnym zakresie oferta dla Ciebie może wyjść korzystniej niż pakiet. Procedurę opisują OWUL i zwykle wygląda ona tak:
- prosisz leasingodawcę o zgodę na polisę własną, w terminie wskazanym w OWUL,
- kupujesz ochronę w zakresie, którego wymaga leasingodawca,
- przesyłasz leasingodawcy polisę i potwierdzenie zapłaty, też w terminie z OWUL,
- składkę płacisz zwykle jednorazowo, bez rozkładania na raty.
Pilnowanie tych terminów spada na Ciebie. Towarzystwo nie ma obowiązku wysyłać polisy leasingodawcy, bo potwierdza umowę tylko temu, kto ją zawarł. Przy porównaniu ofert na ubezpieczenie samochodu zapytaj też, czy towarzystwo uwzględni Twoją historię bezszkodowej jazdy. To zależy od jego zasad.
Ważne informacje
Jeśli nie dostarczysz polisy albo potwierdzenia zapłaty w terminie, leasingodawca może sam ubezpieczyć auto, żeby nie było przerwy w ochronie. Płacisz wtedy za dwie polisy, a w mocy zostaje zwykle ta zawarta przez leasingodawcę, nawet jeśli Twoja była tańsza albo miała szerszy zakres. Terminy sprawdź w OWUL jeszcze przed podpisaniem umowy leasingu.
Czy ubezpieczenie auta w leasingu jest droższe?
Bywa droższe, ale nie przez sam leasing. Leasingodawca wymaga szerokiego zakresu, a pełne AC ze stałą sumą kosztuje więcej niż wariant podstawowy. Do tego pakiet liczony jest według taryf leasingodawcy. Dlatego porównaj pakiet z polisą własną w tym samym zakresie. Tylko wtedy zobaczysz, czy dopłacasz za wygodę.
Szkoda całkowita w leasingu – co dzieje się z umową?
Po kradzieży albo zniszczeniu auta umowa leasingu wygasa. Odszkodowanie trafia do leasingodawcy, a jeśli nie wystarczy na rozliczenie umowy, różnicę dopłaca Twoja firma.
Podstawą jest art. 7095 Kodeksu cywilnego. Gdy rzecz zostanie utracona z przyczyn, za które leasingodawca nie odpowiada, umowa wygasa. Leasingodawca może wtedy zażądać od razu wszystkich niezapłaconych rat. Kwotę pomniejsza się o korzyści z wcześniejszej zapłaty i z wygaśnięcia umowy oraz o pieniądze z ubezpieczenia auta. Szkoda całkowita nie zawsze oznacza jednak zniszczenie. Bywa, że auto da się naprawić, ale naprawa się nie opłaca. Jak wtedy kończy się umowa i jak liczy się rozliczenie, opisują OWUL.
Szkodę zgłoś od razu leasingodawcy i ubezpieczycielowi. Przy kradzieży dochodzi natychmiastowe zawiadomienie policji. Rzecznik Finansowy ostrzega, że spóźnione zgłoszenie kradzieży może w niektórych przypadkach skończyć się odmową wypłaty. Wtedy korzystający może zostać obciążony całą szkodą.
Z AC ubezpieczyciel wypłaca wartość auta sprzed szkody pomniejszoną o wartość wraku. Próg szkody całkowitej w AC ustalają OWU, zwykle na 70 procent wartości auta. Pieniądze trafiają zazwyczaj prosto do leasingodawcy, a nadwyżkę ponad rozliczenie umowy dostaje Twoja firma. Wrak należy do leasingodawcy, bo to on jest właścicielem auta.
Skąd bierze się luka? Auto najszybciej traci na wartości w pierwszych 12-24 miesiącach. Raty liczy się natomiast od ceny z faktury, więc zadłużenie maleje wolniej. Po roku czy dwóch odszkodowanie bywa niższe niż kwota, której leasingodawca żąda przy rozliczeniu.
Przykład
Pan Marek prowadzi firmę instalacyjną pod Poznaniem. W grudniu wziął w leasing nowe auto osobowe z niską wpłatą własną i dokupił do pakietu GAP finansowy. Po kilkunastu miesiącach auto zostało skradzione spod domu. Tego samego dnia pan Marek zgłosił kradzież na policję, leasingodawcy i ubezpieczycielowi. Ubezpieczyciel wypłacił z AC wartość rynkową auta z dnia kradzieży, a pieniądze trafiły do leasingodawcy. Nie wystarczyły na rozliczenie umowy. Różnicę pokryła polisa GAP, zgodnie ze swoimi OWU. Bez niej pan Marek musiałby dopłacić ją z konta firmy.
Czy szkodę w samochodzie z leasingu pokrywa OC sprawcy?
Tak. Jeśli szkodę spowodował inny kierowca, odszkodowanie płaci jego ubezpieczyciel OC. Właścicielem auta jest leasingodawca, więc do odbioru pieniędzy potrzebujesz zwykle jego upoważnienia.
Przy naprawie liczy się, na kogo wystawiono fakturę. Sąd Najwyższy w uchwale z 11 września 2020 r. (III CZP 90/19) przyjął, że gdy za naprawę płaci leasingobiorca, odszkodowanie z OC obejmuje VAT w części, której nie może on odliczyć. Pamiętaj też, że umowa leasingu może wymagać naprawy w ASO.
Po naprawie możesz też żądać wyrównania utraty wartości handlowej auta. Część towarzystw odmawia jej przy autach z leasingu, ale Rzecznik Finansowy uważa takie roszczenie za zasadne. Radzi też, żeby najpierw uzyskać od leasingodawcy upoważnienie albo podpisać z nim cesję tego roszczenia.
Gdy koszt naprawy przekracza wartość auta sprzed szkody, szkoda całkowita z OC sprawcy rozliczana jest jako różnica między wartością auta a wartością wraku. W leasingu te pieniądze trafiają zwykle do leasingodawcy. Jeśli masz GAP, sprawdź w OWU, czy uzupełnia on także wypłatę z OC sprawcy.
GAP w leasingu – czy warto?
GAP warto rozważyć, gdy auto jest nowe, a wpłata własna niska. Wtedy luka między odszkodowaniem a kwotą do spłaty bywa największa, a GAP pokrywa ją w granicach sumy i warunków z OWU.
GAP, czyli Guaranteed Asset Protection, działa tylko przy szkodzie całkowitej albo kradzieży. Przy szkodzie częściowej się nie uruchamia. Towarzystwa zwykle wymagają, żeby przez cały okres ochrony auto miało też AC. Ochronę kupuje się na kilka lat, na przykład na 36, 48 albo 60 miesięcy. Składkę płaci się z góry za cały okres albo w ratach leasingu, zależnie od oferty. Przy leasingu GAP jest zwykle objęty cesją, więc świadczenie trafia do leasingodawcy, do wysokości zadłużenia.
Czy GAP jest obowiązkowy przy leasingu?
Nie. Żaden przepis nie nakazuje GAP, to ubezpieczenie dobrowolne. Obowiązek mógłby wynikać tylko z Twojej umowy leasingu, więc sprawdź, czy nie wpisano go tam jako warunku. Jeśli leasingodawca proponuje GAP w pakiecie, zapytaj, czy możesz porównać go z ofertą z zewnątrz.
Jaki GAP wybrać do leasingu?
Nazwy wariantów różnią się między towarzystwami, dlatego zawsze czytaj definicję w OWU. W ofertach spotkasz zwykle cztery warianty.
- GAP fakturowy pokrywa różnicę między ceną z faktury a wartością rynkową auta z dnia szkody. Zbliżony jest do niego GAP RTI (return to invoice), który może obejmować też dodatkowe koszty zakupu, na przykład rejestrację.
- GAP finansowy pokrywa różnicę między kwotą, która została do spłaty, a odszkodowaniem z AC.
- GAP casco pokrywa różnicę między wypłatą z AC albo OC a sumą ubezpieczenia AC z dnia zawarcia polisy.
- GAP indeksowy wypłaca ustalony procent wartości rynkowej auta z dnia szkody. Jest tańszy, ale chroni słabiej.
Przy każdym wariancie sprawdź w OWU cztery rzeczy:
- limit sumy, do której GAP wypłaca świadczenie,
- definicję szkody całkowitej, bo bywa węższa niż w AC,
- maksymalny wiek auta, które towarzystwo przyjmuje do ochrony,
- warunki wypłaty, na przykład wymóg przyjęcia odszkodowania z AC.
Kiedy GAP ma sens?
Najwięcej daje przy nowym, drogim aucie i niskiej wpłacie własnej. Ma też sens, gdy firma nie udźwignęłaby jednorazowej dopłaty do rozliczenia leasingu. Mniej daje przy wysokiej wpłacie własnej, bo zadłużenie jest wtedy niskie w stosunku do wartości auta.
Przed zakupem sprawdź też, co już masz w AC. Stała suma ubezpieczenia w AC chroni wartość auta tylko do końca roku polisy. GAP działa przez kilka lat, więc obejmuje okres, w którym auto traci najwięcej.
Porada eksperta
Zanim podpiszesz pakiet leasingodawcy, poproś o jego warunki na piśmie. Chodzi o zakres AC, sumę ubezpieczenia, udział własny, wymóg ASO, cenę i to, czy w pakiecie jest GAP. Z taką listą łatwo porównać pakiet z polisą własną. W Carelius porównujemy oferty ponad 30 towarzystw i pilnujemy wymogów leasingodawcy, także cesji praw z polisy.
Czy składka AC za auto w leasingu jest kosztem firmy?
Tak, ale przy droższym aucie osobowym tylko w części. Składkę AC zaliczasz do kosztów w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 000 zł pozostaje do wartości auta przyjętej do ubezpieczenia.
Tak mówi art. 23 ust. 1 pkt 47 ustawy o PIT i art. 16 ust. 1 pkt 49 ustawy o CIT. Przy aucie ubezpieczonym na 200 000 zł w koszty idą więc trzy czwarte składki AC. Składka OC nie zależy od wartości auta, więc tej proporcji się do niej nie stosuje. Jeśli leasingodawca dolicza składkę do rat, rozliczasz ją według zasady dla składek, a nie według limitu dla rat leasingowych.
Od 2026 r. limit dla aut osobowych zależy od emisji CO2 według danych z CEPiK. Przy emisji od 50 g/km wynosi 100 000 zł, przy niższej 150 000 zł. Dla aut elektrycznych i wodorowych to 225 000 zł. Te limity dotyczą amortyzacji i tej części raty leasingowej, która spłaca wartość auta. Składek na ubezpieczenie nie obejmują. Proporcja dla składki AC i GAP nadal liczy się od 150 000 zł, a składki OC i NNW idą w koszty w całości. Sposób rozliczenia w Twojej firmie potwierdź z księgową.
Podsumowanie
Auto w leasingu ubezpieczasz na warunkach leasingodawcy, ale koszt polisy i ryzyko luki po szkodzie całkowitej zostają po Twojej stronie. Przed podpisem porównaj pakiet z polisą własną w tym samym zakresie i sprawdź w OWUL terminy oraz zasady rozliczenia szkody. GAP rozważ przy nowym aucie i niskiej wpłacie własnej. Jeśli chcesz przejść przez warunki leasingu z kimś, kto zna oferty wielu towarzystw, skontaktuj się z nami. Porównamy pakiet z polisą własną i pokażemy różnice, zanim cokolwiek podpiszesz.
