W tym artykule:
Co to jest OC pracodawcy i jak działa obok ZUS?
OC pracodawcy to dobrowolne ubezpieczenie, które pokrywa roszczenia pracownika po wypadku przy pracy ponad świadczenia z ZUS, jeśli za wypadek odpowiada firma. Zwykle dokupuje się je jako klauzulę do OC działalności gospodarczej, za dodatkową składką.
Potocznie mówi się o ubezpieczeniu pracodawcy od wypadków przy pracy. Ściśle biorąc, polisa nie chroni pracownika przed samym wypadkiem. Chroni firmę przed jego finansowymi skutkami.
Po wypadku najpierw działa ZUS. Pracownik dostaje z ubezpieczenia wypadkowego pełny zasiłek chorobowy. Jeśli wypadek zostawi trwały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu, dochodzi jednorazowe odszkodowanie, a przy niezdolności do pracy także renta.
Te świadczenia mają jednak granice. ZUS nie płaci zadośćuczynienia za ból i cierpienie, a jego świadczenia często nie pokrywają całej straty. Jeśli za wypadek odpowiada firma, pracownik może w drugim kroku żądać od niej uzupełnienia. To właśnie roszczenie przejmuje OC pracodawcy.
Kiedy należy się odszkodowanie od pracodawcy?
Wtedy, gdy firma odpowiada za wypadek według Kodeksu cywilnego, a szkoda pracownika jest większa niż to, co wypłacił ZUS. Samo uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy jeszcze tego nie przesądza.
Kodeks cywilny przewiduje tu dwie główne podstawy. Pierwsza to wina (art. 415 KC). Pracownik musi wtedy wykazać, że firma zawiniła, na przykład nie zamontowała barierek, dopuściła do pracy niesprawną maszynę albo nie przeszkoliła go z BHP.
Druga to ryzyko (art. 435 KC). Dotyczy firm wprawianych w ruch siłami przyrody, na przykład prądem, gazem, parą albo paliwem. Taka firma odpowiada za szkodę wyrządzoną ruchem zakładu także bez swojej winy. Zwolni ją tylko siła wyższa albo wyłączna wina poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą firma nie odpowiada. Czy przepis obejmuje konkretną firmę, ocenia sąd. Liczy się, czy praca całego zakładu zależy od takiej energii, a nie to, że w biurze stoi drukarka.
Pracownik może żądać od pracodawcy:
- zadośćuczynienia za ból i cierpienie,
- renty, jeśli całkowicie lub częściowo stracił zdolność do pracy zarobkowej albo wzrosły jego potrzeby,
- zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji i opieki,
- odszkodowania za zarobki utracone w czasie niezdolności do pracy.
Sąd odlicza od odszkodowania świadczenia, które pracownik dostał już z ZUS. Polisa pokrywa więc różnicę między pełną szkodą a wypłatą z ZUS.
Czy pracodawca ma obowiązek ubezpieczyć pracowników?
Tak, ale ten obowiązek dotyczy ZUS. Ubezpieczenie wypadkowe pracowników jest obowiązkowe, a jego składkę w całości płaci pracodawca. OC pracodawcy jest dobrowolne.
Składka wypadkowa chroni pracownika, bo daje mu świadczenia z ZUS niezależnie od winy pracodawcy. Firmy przed jego roszczeniami z Kodeksu cywilnego nie chroni. Samo OC działalności też zwykle nie wystarczy.
Ważne informacje
W warunkach OC działalności gospodarczej szkody, których pracownicy doznali w wypadkach przy pracy, są zwykle na liście wyłączeń. Ochronę daje dopiero dokupiona klauzula OC pracodawcy. Sprawdź w polisie, czy ją masz. Sam napis „OC działalności” na dokumencie tego nie przesądza.
Jeśli chcesz, żeby pracownik po wypadku dostał pieniądze bez ustalania, kto zawinił, pomoże grupowe NNW albo grupowe ubezpieczenie na życie. To benefit dla zespołu. Roszczeń wobec firmy nie przejmuje.
Czy OC zawodowe jest obowiązkowe?
Tylko tam, gdzie wymaga go ustawa. Dotyczy to na przykład adwokatów, radców prawnych, architektów i biur rachunkowych. OC zawodowe chroni przed skutkami błędów popełnionych wobec klientów. Szkody związane z zatrudnianiem ludzi zwykle wyłącza, więc OC pracodawcy nie zastąpi.
Które firmy najbardziej potrzebują OC pracodawcy?
Przede wszystkim te, w których ludzie pracują fizycznie: firmy budowlane i remontowe, zakłady produkcyjne, transport i magazyny. Praca na wysokości, przy maszynach, z ciężkim ładunkiem albo za kierownicą niesie ryzyko poważnego urazu.
Przy trwałym uszczerbku renta bywa wypłacana latami, a do tego dochodzą koszty leczenia i opieki. Dla małej firmy to wydatek, którego nie da się zaplanować. W zakładach napędzanych prądem albo paliwem może do tego dojść odpowiedzialność na zasadzie ryzyka.
Jeśli prowadzisz firmę budowlaną albo remontową, OC działalności pokryje na przykład zalane mieszkanie klienta przy remoncie. Wypadek Twojego pracownika na rusztowaniu to osobne ryzyko, które obejmie dopiero klauzula OC pracodawcy.
Przykład
Pan Tomasz prowadzi małą firmę dekarską. Jego pracownik spadł z rusztowania, na którym brakowało barierki, i złamał nogę. Zespół powypadkowy uznał zdarzenie za wypadek przy pracy, a ZUS wypłacał pracownikowi zasiłek. Kilka miesięcy później pełnomocnik pracownika wezwał firmę do zapłaty zadośćuczynienia i zwrotu kosztów rehabilitacji. Rok wcześniej pan Tomasz dokupił do OC działalności klauzulę OC pracodawcy, więc przekazał pismo ubezpieczycielowi. Towarzystwo oceniło odpowiedzialność firmy i samo prowadziło rozmowy z pełnomocnikiem. Uzgodnioną kwotę zapłaciło w granicach podlimitu.
Co obejmuje OC pracodawcy, a czego nie?
OC pracodawcy obejmuje szkody na osobie i w rzeczach pracownika po wypadku przy pracy, za który odpowiada firma, w części ponad świadczenia z ZUS. Zwykle nie obejmuje chorób zawodowych ani wypadków w drodze do pracy. W praktyce chodzi o roszczenia opisane wyżej, na przykład zadośćuczynienie i rentę, a także zniszczone rzeczy osobiste pracownika.
Typowe wyłączenia to:
- choroby zawodowe, bo klauzula dotyczy nagłych wypadków,
- wypadki w drodze do pracy i z pracy,
- szkody, które firma wyrządziła umyślnie,
- świadczenia, które pracownikowi należą się z ZUS.
Dwie sprawy zależą od konkretnych OWU. Pierwsza to rażące niedbalstwo, na przykład zignorowanie podstawowych zasad BHP przy oczywistym zagrożeniu. Jedne towarzystwa je obejmują, inne wyłączają. Druga to definicja pracownika. W części OWU obejmuje ona też osoby na zleceniu, praktykantów i pracowników tymczasowych, w innych trzeba ją rozszerzyć.
Podlimit, czyli ile może wypłacić polisa
Klauzula OC pracodawcy często ma własny podlimit, nazywany też sublimitem. To górna granica wypłat z tej klauzuli. Ustala się ją w ramach sumy gwarancyjnej całej polisy i może być od niej niższa. Umowa może też określać limit na jeden wypadek. Każda wypłata zmniejsza podlimit i sumę gwarancyjną, a do limitu często wliczają się też koszty obrony przed roszczeniem.
Jeśli podlimit się wyczerpie, resztę firma zapłaci z własnych pieniędzy. Dlatego przy pracy fizycznej warto dobrać go z zapasem.
Porada eksperta
Przy odnowieniu OC firmy sprawdź, czy klauzula OC pracodawcy jest w polisie, jaki ma podlimit, kogo OWU uznają za pracownika i czy obejmują rażące niedbalstwo. W Carelius porównujemy ubezpieczenia firmowe ponad 30 towarzystw. Pomożemy dobrać podlimit do rodzaju prac i liczby osób, które zatrudniasz.
Podsumowanie
OC pracodawcy przejmuje roszczenia pracownika po wypadku przy pracy, za który odpowiada firma, w części ponad świadczenia z ZUS. Jest dobrowolne. Trzeba je dokupić do OC działalności, bo podstawowa polisa zwykle nie obejmuje szkód pracowników. Najbardziej przydaje się w firmach, w których ludzie pracują fizycznie. Przed zakupem sprawdź podlimit, definicję pracownika i wyłączenia, zwłaszcza choroby zawodowe.
Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twoja obecna polisa chroni firmę przed roszczeniami pracowników, skontaktuj się z nami. Przejrzymy zakres i porównamy oferty kilku towarzystw.
