EKUZ działa w ramach unijnego systemu koordynacji zabezpieczenia społecznego (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego). Karta nie jest ubezpieczeniem komercyjnym ani polisą – to dokument potwierdzający, że posiadacz jest objęty publicznym systemem zdrowotnym w swoim kraju i ma prawo skorzystać z analogicznego systemu w innym państwie członkowskim na takich samych zasadach jak miejscowi ubezpieczeni.
Jak działa mechanizm koordynacji
Świadczeniodawca w kraju pobytu (szpital, lekarz pierwszego kontaktu) leczy posiadacza EKUZ jak własnego pacjenta w ramach publicznej służby zdrowia. Następnie rozlicza koszty z instytucją łącznikową w swoim kraju, która dochodzi zwrotu od NFZ. Z perspektywy pacjenta proces wygląda jak zwykła wizyta – żadnych przelewów, formularzy zwrotu kosztów, refundacji.
Co obejmuje karta
Uprawnienia z EKUZ:
- nieplanowane świadczenia medyczne (nagłe zachorowanie, wypadek, kontynuacja leczenia choroby przewlekłej)
- pobyt w szpitalu publicznym
- wizyty u lekarza w ramach systemu publicznego
- leki na receptę w ramach systemu publicznego
- transport medyczny w zakresie objętym lokalnym systemem
- świadczenia związane z porodem, jeśli nie był on celem podróży
Zakres terytorialny
Wszystkie państwa członkowskie UE oraz państwa EFTA: Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria. Po Brexicie obywatele polscy z EKUZ nadal są objęci ochroną w Wielkiej Brytanii na podstawie odrębnej umowy o wystąpieniu, brytyjskim odpowiednikiem dla obywateli UK jest GHIC.
Czym EKUZ NIE jest
EKUZ jest często mylona z prywatnym ubezpieczeniem turystycznym – to dwa różne instrumenty. EKUZ pokrywa wyłącznie świadczenia w ramach publicznej służby zdrowia kraju pobytu, na zasadach obowiązujących miejscowych. Jeśli w danym kraju standard publicznej służby zdrowia jest niski, jeśli wymagany jest udział własny pacjenta, jeśli leczenie odbywa się w placówce prywatnej – EKUZ nie pokryje tych kosztów. Karta nie obejmuje też transportu medycznego do Polski ani repatriacji zwłok, które stanowią najbardziej kosztowne pozycje przy poważnych zdarzeniach za granicą.
Warto wiedzieć
- EKUZ wydaje NFZ na podstawie wniosku posiadacza ubezpieczenia zdrowotnego - karta jest bezpłatna
- Karta ma określony termin ważności (kilka miesięcy do kilku lat zależnie od statusu osoby - inny dla pracowników, inny dla emerytów, inny dla osób bezrobotnych)
- W placówkach prywatnych za granicą EKUZ nie zadziała - pacjent płaci komercyjne stawki według lokalnego cennika
- Udział własny pacjenta w lokalnym systemie nie podlega zwrotowi - we Francji pacjent pokrywa część kosztu wizyty, w Niemczech część kosztu hospitalizacji
- W przypadku braku EKUZ podczas leczenia można później ubiegać się o zwrot kosztów przez NFZ - procedura jest długa i wymaga oryginałów dokumentów medycznych i finansowych
- EKUZ nie obejmuje świadczeń planowych - na nie potrzebny jest odrębny formularz S2 (wcześniej E112) wymagający uprzedniej zgody NFZ
- Karta nie ma zastosowania w przypadku celowego wyjazdu na leczenie - obejmuje wyłącznie sytuacje nieplanowane
- Przy wypadku w sportach ekstremalnych EKUZ działa na ogólnych zasadach (publiczna służba zdrowia w kraju pobytu) - inaczej niż polisa komercyjna, która często takie zdarzenia wyłącza
Turysta z Polski łamie nogę podczas urlopu w Hiszpanii. Trafia do publicznego szpitala, gdzie operacja i hospitalizacja kosztują 15 000 euro.
Z EKUZ koszt zostaje pokryty przez hiszpański system publiczny (NFZ rozlicza go potem z hiszpańską instytucją). Pacjent pokrywa jedynie udział własny zgodnie z lokalnym prawem - około 200 euro.
Gdyby ten sam turysta trafił do prywatnej kliniki, zapłaciłby pełne 15 000 euro - EKUZ tam nie zadziała. Transport medyczny do Polski (kolejne 6 000 euro) również nie jest objęty kartą. Dlatego komercyjne ubezpieczenie turystyczne stanowi uzupełnienie, a nie alternatywę dla EKUZ.
