Gwarancja zwrotu zaliczki chroni pieniądze, które zamawiający wypłaca wykonawcy z góry. Zaliczka finansuje start prac, na przykład zakup materiałów. To gwarancja ubezpieczeniowa, dzięki której zamawiający odzyska środki, jeśli wykonawca ich nie rozliczy. Bez niej przedpłata byłaby ryzykiem po stronie zamawiającego.
Jak działa zabezpieczenie zaliczki
Gwarant zobowiązuje się zwrócić beneficjentowi kwotę zaliczki, gdy wykonawca nie wykona umowy lub nie udokumentuje wykorzystania środków. Wypłata następuje zwykle na pierwsze żądanie. Po niej ubezpieczyciel dochodzi zwrotu od wykonawcy.
Wysokość sumy gwarancyjnej odpowiada wartości wypłaconej zaliczki. Często maleje w miarę rozliczania prac, bo ryzyko zamawiającego spada wraz z postępem kontraktu.
Gdzie się ją stosuje
Gwarancja zwrotu zaliczki pojawia się tam, gdzie kontrakt zakłada przedpłatę. Typowe sytuacje to:
- duże kontrakty budowlane z zaliczką na materiały
- dostawy maszyn i urządzeń produkowanych na zamówienie
- umowy w zamówieniach publicznych przewidujące zaliczkowanie
Często łączy się ją z gwarancją należytego wykonania kontraktu. Pierwsza zabezpiecza wypłacone z góry pieniądze, druga prawidłową realizację całości. Razem domykają ochronę zamawiającego na różnych etapach umowy.
Warto wiedzieć
- Suma gwarancyjna zwykle zmniejsza się proporcjonalnie do rozliczania zaliczki w kolejnych etapach prac.
- Gwarancja zwrotu zaliczki nie pokrywa kar umownych ani kosztów dokończenia prac, lecz wyłącznie zwrot przedpłaty.
- Wykonawca musi dokumentować wykorzystanie zaliczki, bo brak rozliczenia bywa podstawą żądania zwrotu.
- Termin gwarancji powinien obejmować pełny okres rozliczenia zaliczki, nie tylko datę jej wypłaty.
- Po wypłacie ubezpieczyciel ma roszczenie regresowe wobec wykonawcy o zwrot całej wypłaconej kwoty.
Gmina zleca budowę oczyszczalni i wypłaca wykonawcy zaliczkę 300 000 zł na zakup urządzeń. Wykonawca dostarcza gwarancję zwrotu zaliczki na tę kwotę.
Wykonawca kupuje część sprzętu za 120 000 zł, po czym ogłasza niewypłacalność i schodzi z budowy. Z zaliczki nierozliczone pozostaje 180 000 zł.
Gmina wzywa gwaranta, który zwraca 180 000 zł. Ubezpieczyciel kieruje roszczenie regresowe do wykonawcy. Gmina odzyskuje niewykorzystaną przedpłatę bez wieloletniego sporu.
