Polisa rezygnacyjna jest ubezpieczeniem majątkowym o szczególnym charakterze – chroni nie majątek rzeczowy, lecz wartość ekonomiczną już opłaconej rezerwacji, która przepada przy odwołaniu zgodnie z warunkami biura podróży lub przewoźnika. Umowa ubezpieczenia podlega ogólnym przepisom KC o umowie ubezpieczenia (art. 805 i nast. KC), a katalog zdarzeń uprawniających do wypłaty zawsze definiuje OWU konkretnego ubezpieczyciela.
Co rozumie się przez “odwołanie podróży”
Z punktu widzenia ubezpieczyciela odwołanie podróży oznacza rezygnację z wyjazdu przed jego rozpoczęciem (przed wylotem, przed pierwszym noclegiem), z przyczyny losowej zaistniałej po zawarciu umowy z biurem podróży i po wykupieniu polisy. Nie chodzi o zmianę zdania ani brak ochoty – polisa nigdy nie obejmuje rezygnacji bez powodu losowego.
Standardowe zdarzenia objęte ochroną
Najczęstsze przyczyny uznawane przez OWU za podstawę wypłaty:
- nagłe zachorowanie ubezpieczonego, współmałżonka, dziecka, rodzica
- nieszczęśliwy wypadek powodujący niezdolność do podróży
- śmierć osoby bliskiej (zwykle z określoną kategorią pokrewieństwa)
- szkoda w mieniu wymagająca obecności w domu (pożar, włamanie, zalanie)
- nieprzewidziane zwolnienie z pracy z przyczyn nieleżących po stronie pracownika
- wezwanie do sądu lub organu administracyjnego w terminie kolidującym z podróżą
- kradzież dokumentów niezbędnych do podróży (paszport, wiza)
- powołanie do służby wojskowej
- niezdane egzaminy końcowe (w niektórych OWU dla studentów)
Tryb katalogowy a tryb all risks
Ubezpieczyciele oferują dwa modele polisy rezygnacyjnej:
- katalogowy – wypłata wyłącznie po zaistnieniu zdarzenia z zamkniętej listy w OWU
- all risks (rezygnacja z dowolnej przyczyny) – znacznie szerszy zakres, wyższa składka, często z udziałem własnym ubezpieczonego (zwrot 70-80% kosztów)
W trybie all risks część ubezpieczycieli wymaga wykupienia polisy w określonym oknie czasowym po zawarciu umowy z biurem podróży (np. do 7 dni od rezerwacji) – późniejsze wykupienie nie jest możliwe lub skutkuje wąską ochroną katalogową.
Co podlega zwrotowi
Polisa pokrywa rzeczywiste, niezwracalne koszty – czyli kwoty, które klient stracił na podstawie warunków rezerwacji. Im bliżej daty wyjazdu rezygnacja, tym wyższy procent zatrzymania przez biuro – i tym wyższa kwota wypłacana przez ubezpieczyciela. Standardowa tabela kosztów rezygnacji w biurach podróży zaczyna się od kilku procent przy wczesnej rezygnacji i sięga 90-100% w ostatnich dniach przed wyjazdem.
Moment zawarcia polisy – antyselekcja
Kluczowa zasada: polisę rezygnacyjną można wykupić wyłącznie przed zaistnieniem zdarzenia powodującego rezygnację. Ubezpieczenie zawarte po wystąpieniu choroby lub innego zdarzenia nie obejmie tego zdarzenia – byłaby to klasyczna antyselekcja, którą OWU wprost wyłącza. Niektórzy ubezpieczyciele dodatkowo stosują karencję (np. 3 dni od zawarcia umowy), w trakcie której zdarzenia chorobowe nie są objęte ochroną.
Warto wiedzieć
- Polisę najlepiej zawrzeć w dniu rezerwacji wyjazdu lub w pierwszych dniach po niej - późniejsze wykupienie często wiąże się z karencją lub z niemożnością wykupienia w ogóle
- Choroby przewlekłe rozpoznane przed zawarciem polisy są zwykle wyłączone z ochrony, chyba że ubezpieczony zgłosi je i opłaci dodatkową składkę (klauzula chorób przewlekłych)
- Stan zdrowia osoby bliskiej, której pogorszenie spowodowało rezygnację, podlega tym samym regułom co stan zdrowia ubezpieczonego - choroby istniejące przed zawarciem polisy są w zdecydowanej większości OWU wyłączone
- Rezygnacja z powodu obawy przed sytuacją w kraju docelowym (terroryzm, niepokoje, epidemia) zazwyczaj nie jest objęta ochroną - chyba że pojawi się oficjalne ostrzeżenie MSZ o nierekomendowaniu podróży do danego kraju
- Konieczne jest udokumentowanie przyczyny rezygnacji - zaświadczenie lekarskie z konkretną diagnozą, akt zgonu, postanowienie sądu, dokumenty kadrowe od pracodawcy
- Ubezpieczony ma obowiązek zgłosić rezygnację biuru podróży niezwłocznie po wystąpieniu zdarzenia - opóźnienie zwiększa procent zatrzymywanych kosztów i może być podstawą obniżenia wypłaty
- Polisa nie pokrywa zwrotu z tytułu opóźnienia ani odwołania lotu przez przewoźnika - to jest roszczenie do przewoźnika na podstawie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 ustanawiającego prawa pasażerów lotniczych
- W ofercie biur podróży rezygnacja często jest sprzedawana łącznie z pakietem turystycznym (opcja od organizatora) - zakres takiej polisy bywa węższy niż polisy zewnętrznej i porównanie OWU jest istotne przed wyborem
- Niektóre OWU wymagają, aby zaświadczenie lekarskie pochodziło od określonego specjalisty (nie od lekarza rodzinnego) - szczegół ten potrafi zablokować wypłatę
Klient zarezerwował wycieczkę na Malediwy za 18 000 zł, opłacając całą kwotę 60 dni przed wylotem.
Wykupił polisę rezygnacyjną w trybie katalogowym za 540 zł. Na 10 dni przed wylotem ojciec klienta trafia do szpitala z udarem - klient rezygnuje z wyjazdu.
Biuro podróży zatrzymuje 90% wartości (16 200 zł) zgodnie z warunkami rezerwacji. Ubezpieczyciel po przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego o hospitalizacji wypłaca 16 200 zł. Bez polisy klient straciłby tę kwotę bezzwrotnie.
