Kwota bezsporna to ta część odszkodowania, co do której ubezpieczyciel nie ma żadnych wątpliwości. Gdy zakład ustali, że odpowiada za szkodę, ale dokładna kwota wymaga jeszcze sprawdzenia, nie musi wstrzymywać całej wypłaty. Część pewną przekazuje od razu. Reszta czeka na zakończenie ustaleń.
To mechanizm chroniący poszkodowanego przed przeciąganiem postępowania. Bez niego ubezpieczyciel mógłby zwlekać z całością tylko dlatego, że jeden element roszczenia budzi spór. Wypłata części bezspornej daje pieniądze wtedy, gdy są najbardziej potrzebne.
Podstawa prawna i terminy
Zasadę reguluje art. 817 KC (Kodeks cywilny). Ubezpieczyciel ma co do zasady 30 dni na wypłatę odszkodowania od zgłoszenia. Gdy wyjaśnienie okoliczności jest niemożliwe w tym czasie, świadczenie trzeba spełnić w 14 dni od ich wyjaśnienia.
Kluczowy jest tu obowiązek wypłaty części bezspornej w podstawowym terminie. Ubezpieczyciel nie może zasłaniać się sporem o resztę, by wstrzymać całość. Ta sama reguła wynika z art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych dla szkód z OC. Naruszenie terminu rodzi obowiązek zapłaty odsetek za opóźnienie.
Zastosowanie w praktyce
Kwota bezsporna pojawia się najczęściej tam, gdzie część szkody jest oczywista, a część sporna. Poniżej typowe sytuacje.
- Naprawa pojazdu wyceniona przez warsztat jest bezsporna, a wartość rynkowa przy szkodzie całkowitej wciąż sprawdzana.
- Koszty leczenia są udokumentowane, a wysokość zadośćuczynienia wymaga oceny.
- Część zniszczonego mienia jest wyceniona, a co do reszty trwają oględziny.
Jeśli ubezpieczyciel zaniża lub opóźnia część bezsporną, poszkodowany może wnieść reklamację, a następnie zwrócić się do Rzecznika Finansowego. Mechanizm dotyczy każdego odszkodowania, niezależnie od rodzaju polisy, i jest standardowym elementem likwidacji szkody.
Warto wiedzieć
- Wypłata kwoty bezspornej nie kończy postępowania, roszczenie o resztę pozostaje otwarte.
- Przyjęcie kwoty bezspornej nie oznacza zrzeczenia się dalszych roszczeń, chyba że poszkodowany podpisze ugodę.
- Opóźnienie z częścią bezsporną rodzi roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie.
- Ubezpieczyciel powinien pisemnie wskazać, jaka część jest bezsporna, a jaka sporna i dlaczego.
- W szkodach z OC komunikacyjnego termin liczy się od zawiadomienia o zdarzeniu, nie od dostarczenia wszystkich dokumentów.
- Bezsporna może być też cała kwota, jeśli wątpliwości dotyczą wyłącznie zasady odpowiedzialności, a nie wysokości.
Po kolizji warsztat wycenił naprawę auta na 18 000 zł, a poszkodowany żądał dodatkowo 4 000 zł za utratę wartości handlowej pojazdu. Ubezpieczyciel nie kwestionował kosztu naprawy, ale potrzebował czasu na ocenę roszczenia o ubytek wartości.
Kwotą bezsporną było 18 000 zł. Ubezpieczyciel wypłacił je w terminie 30 dni od zgłoszenia, nie czekając na rozstrzygnięcie spornych 4 000 zł.
Po dalszych 20 dniach uznał roszczenie o utratę wartości w kwocie 3 000 zł. Wraz z dopłatą naliczył odsetki za opóźnienie liczone od dnia, w którym ta część powinna już być rozstrzygnięta. Łącznie poszkodowany otrzymał 21 000 zł plus odsetki od dopłaconych 3 000 zł.
