Dyrektywa IDD (ang. Insurance Distribution Directive) ujednolica zasady sprzedaży ubezpieczeń w całej Unii Europejskiej. Jej celem jest ochrona klienta i wyrównanie standardów niezależnie od tego, kto sprzedaje polisę. Te same obowiązki dotyczą agenta, brokera, banku i sprzedaży internetowej. W Polsce dyrektywę wdrożyła ustawa z 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (dalej: UDyU).
Najprościej rzecz ujmując, IDD przesuwa ciężar z samej sprzedaży na rozpoznanie potrzeb kupującego. Sprzedawca nie może już zaproponować dowolnej polisy. Musi najpierw zrozumieć sytuację klienta i dobrać produkt adekwatny do niej.
Kogo obejmuje dyrektywa
IDD posługuje się szerokim pojęciem dystrybutora ubezpieczeń. Obejmuje ono wszystkie podmioty, które doradzają, proponują lub zawierają umowy ubezpieczenia.
- Agentów ubezpieczeniowych działających na rzecz zakładu ubezpieczeń.
- Brokerów ubezpieczeniowych działających na rzecz klienta.
- Zakłady ubezpieczeń sprzedające polisy bezpośrednio.
- Pośredników uzupełniających, na przykład sklepy oferujące ubezpieczenie sprzętu przy zakupie.
Obowiązki wynikające z IDD
Dystrybutor ma działać uczciwie, rzetelnie i w najlepiej pojętym interesie klienta. Z tej zasady wynika kilka konkretnych obowiązków. Najważniejszy to przeprowadzenie analizy potrzeb klienta przed zaproponowaniem produktu. Bez rozpoznania potrzeb sprzedawca nie może legalnie zawrzeć umowy.
Drugi filar to przejrzystość wynagrodzenia i statusu sprzedawcy. Klient musi wiedzieć, czy rozmawia z agentem jednego zakładu, agentem wielu zakładów czy brokerem. Sprzedawca informuje też o charakterze swojego wynagrodzenia. Pojęcie obejmujące wszystkie te ścieżki sprzedaży to kanał dystrybucji ubezpieczeń.
Dokument IPID i produkty inwestycyjne
IDD wprowadziła ustandaryzowany dokument o produkcie ubezpieczeniowym, czyli IPID. Klient otrzymuje go przed zawarciem umowy ubezpieczenia majątkowego. Dokument w zwięzłej formie opisuje zakres ochrony, główne wyłączenia i obowiązki. Surowsze wymogi dotyczą ubezpieczeń o charakterze inwestycyjnym, takich jak polisy z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Tu dystrybutor bada wiedzę i doświadczenie klienta oraz jego tolerancję na ryzyko.
Warto wiedzieć
- IDD obejmuje także pośredników uzupełniających, czyli na przykład sklepy sprzedające ubezpieczenie sprzętu przy okazji jego zakupu, jeśli przekroczą określone progi.
- Brak udokumentowanej analizy potrzeb klienta może być podstawą zarzutu misselingu i interwencji nadzoru wobec dystrybutora.
- Dokument IPID dotyczy ubezpieczeń majątkowych, natomiast dla produktów inwestycyjnych obowiązuje osobny dokument informacyjny i bardziej szczegółowe badanie klienta.
- Dystrybutor musi ujawnić charakter wynagrodzenia, dzięki czemu klient wie, czy doradca działa na rzecz zakładu ubezpieczeń, czy na jego rzecz.
- IDD wprowadziła obowiązek stałego doskonalenia zawodowego osób wykonujących czynności dystrybucyjne w minimalnym wymiarze godzin rocznie.
- Naruszenie obowiązków z UDyU grozi sankcjami administracyjnymi, w tym karami pieniężnymi nakładanymi przez organ nadzoru.
- Reguła działania w najlepszym interesie klienta zakazuje motywowania sprzedawców systemami premii sprzecznymi z tą zasadą.
