Prowizja ubezpieczeniowa to pieniądze, które zakład ubezpieczeń płaci pośrednikowi za doprowadzenie do zawarcia umowy. Najczęściej liczy się ją jako procent od składki. Klient nie reguluje jej oddzielnie, bo koszt dystrybucji jest już wliczony w cenę polisy.
Jak działa prowizja
Prowizję wypłaca ubezpieczyciel, a nie klient. Pośrednik otrzymuje ją po opłaceniu składki przez ubezpieczającego. Stawka procentowa różni się w zależności od rodzaju produktu i kanału sprzedaży.
Najniższe prowizje dotyczą produktów obowiązkowych, na przykład OC komunikacyjnego, gdzie cena jest mocno konkurencyjna. Wyższe stawki spotyka się przy produktach dobrowolnych i życiowych. Część wynagrodzenia bywa rozłożona w czasie, bo pośrednik dba też o odnowienie polisy.
Prowizja a model pośrednika
Sposób wynagradzania zależy od tego, kto sprzedaje polisę. Każdy model pośrednictwa ma inne zasady rozliczeń z klientem i z zakładem ubezpieczeń.
- Agent ubezpieczeniowy i multiagencja działają na rzecz zakładu i otrzymują prowizję od ubezpieczyciela.
- Broker ubezpieczeniowy reprezentuje klienta, a jego wynagrodzenie to kurtaż lub odrębne honorarium.
- Kanał direct ogranicza koszty pośrednictwa, bo umowa zawierana jest bez udziału agenta.
Wpływ prowizji na składkę
Prowizja jest jednym z elementów ceny polisy, obok ryzyka i kosztów administracyjnych. Wysoka prowizja sama w sobie nie oznacza złego produktu. Decyduje całość: zakres ochrony, suma i jakość obsługi szkody.
Ustawa o dystrybucji ubezpieczeń (UDyU) wdraża dyrektywę IDD i nakłada na pośrednika obowiązki informacyjne. Pośrednik musi działać uczciwie i w najlepszym interesie klienta, a strukturę swojego wynagrodzenia ujawnić na żądanie. Reguluje to art. 7 ust. 1 UDyU oraz przepisy o ujawnianiu charakteru wynagrodzenia. Element ten powinien być spójny z rzetelną analizą potrzeb klienta.
Warto wiedzieć
- Klient nie płaci prowizji osobno, jest ona wkalkulowana w składkę ubezpieczeniową.
- Prowizja agenta pochodzi od zakładu ubezpieczeń, a kurtaż brokera bywa wyższy, bo broker reprezentuje klienta.
- Pośrednik ma obowiązek na żądanie klienta ujawnić charakter swojego wynagrodzenia (prowizja, honorarium, inna forma).
- Część prowizji za produkty życiowe i inwestycyjne może podlegać zwrotowi, gdy klient wcześnie rozwiąże umowę (tzw. clawback).
- Wysokość prowizji nie jest dowodem jakości produktu, liczy się zakres ochrony i realna wypłata przy szkodzie.
- Przy produktach z funduszem kapitałowym (UFK) wysoka prowizja wstępna obniża wartość rachunku w pierwszych latach umowy.
Klient zawiera polisę majątkową domu ze składką roczną 1 200 zł. Multiagencja ma ustaloną z zakładem ubezpieczeń prowizję 18 procent od składki.
Po opłaceniu polisy przez klienta zakład wypłaca multiagencji prowizję w wysokości 216 zł (18 procent z 1 200 zł). Klient nie płaci tej kwoty dodatkowo, bo całe 1 200 zł to składka, z której ubezpieczyciel finansuje ryzyko, koszty administracji i prowizję pośrednika.
Gdyby ten sam klient kupił identyczną polisę w kanale direct bez agenta, prowizji w klasycznym rozumieniu by nie było. Cena nie musi jednak spaść o pełne 216 zł, bo zakład ponosi wtedy własne koszty obsługi i marketingu.
