Szkodowość pokazuje, jaką część zebranej składki ubezpieczyciel oddaje z powrotem w postaci szkód. Liczy się ją, dzieląc wartość odszkodowań i świadczeń przez składkę zarobioną, czyli przypadającą na dany okres ochrony. Wynik wyraża się w procentach. Im wyższy, tym większy udział składki pochłaniają wypłaty.
Jak liczy się współczynnik szkodowości
W liczniku znajdują się koszty szkód, a w mianowniku składka zarobiona. Aby wynik był rzetelny, do szkód dolicza się także rezerwy na szkody jeszcze niewypłacone. Dzięki temu wskaźnik obejmuje również zdarzenia zgłoszone, lecz niezakończone.
- w liczniku: wypłacone odszkodowania i świadczenia plus rezerwy na szkody,
- w mianowniku: składka zarobiona za ten sam okres,
- wynik podaje się w procentach jako udział szkód w składce.
Po co liczy się szkodowość
Szkodowość mierzy rentowność portfela i pojedynczego produktu. Pokazuje, czy składka pokrywa szkody i zostawia margines na koszty oraz zysk. Gdy wskaźnik rośnie ponad poziom przyjęty w kalkulacji, produkt przestaje się opłacać.
Na podstawie szkodowości aktuariusze korygują taryfę. Trwale wysoki wskaźnik prowadzi do podniesienia stawki taryfowej lub zaostrzenia warunków. Niska szkodowość daje przestrzeń do obniżek i konkurowania ceną.
Wpływ na składkę indywidualną
Szkodowość przekłada się też na cenę dla pojedynczego klienta. Służy do tego mechanizm bonus-malus, który różnicuje składkę według indywidualnego przebiegu szkodowego. Bezszkodowy okres obniża cenę, a wypłacone szkody ją podnoszą.
Dzięki temu klient o niskiej szkodowości płaci mniej niż klient generujący częste wypłaty. Mechanizm wiąże cenę z realnym ryzykiem ubezpieczeniowym i ogranicza dotowanie ryzyk gorszych przez lepsze.
Szkodowość a wskaźnik zespolony
Sama szkodowość nie pokazuje całej rentowności. Pomija koszty działalności, czyli prowizje, koszty likwidacji i koszty administracyjne. Pełniejszy obraz daje wskaźnik zespolony (combined ratio), który dolicza te koszty do szkód.
Wskaźnik zespolony powyżej stu procent oznacza stratę techniczną na portfelu, bo składka nie pokrywa łącznie szkód i kosztów. Na poziom obu wskaźników wpływa również reasekuracja, która przenosi część szkód i składki na reasekuratora.
Warto wiedzieć
- Szkodowość to stosunek odszkodowań i świadczeń, łącznie z rezerwami na szkody, do składki zarobionej, wyrażony w procentach.
- Do licznika dolicza się rezerwy na szkody niewypłacone, by objąć zdarzenia zgłoszone, lecz jeszcze niezakończone.
- Wskaźnik mierzy rentowność produktu i jest podstawą do korekty taryfy przez aktuariuszy.
- Mechanizm bonus-malus przenosi szkodowość na składkę indywidualną klienta.
- Wskaźnik zespolony dolicza do szkód koszty działalności i pełniej pokazuje rentowność portfela.
- Wskaźnik zespolony powyżej stu procent oznacza stratę techniczną na portfelu.
Ubezpieczyciel w danym produkcie zarobił 10 000 000 zł składki w ciągu roku. W tym samym okresie wypłacił 6 000 000 zł odszkodowań i zawiązał 1 000 000 zł rezerw na szkody jeszcze niezamknięte.
Koszt szkód wynosi więc 7 000 000 zł, a szkodowość to 7 000 000 zł podzielone przez 10 000 000 zł, czyli 70 procent. Pozostałe 30 procent składki musi pokryć koszty działalności i zysk. Jeśli te koszty pochłoną kolejne 35 procent, wskaźnik zespolony sięgnie 105 procent, co oznacza stratę techniczną.
